جلد یک
خاطرات دکتر حسین افضل در درجۀ اول روایت یک زندگی است؛ زندگی در یکی از ادوار پرتلاطم تاریخ معاصر ایران از انقلاب مشروطیت تا استقرار یک نظم جدید سیاسی و اجتماعی در کشور؛ در جلد اول از دوران تحصیل صاحب خاطرات در شعبۀ طب مدرسۀ دارالفنون تهران سخن در میان است و آنگاه بیمیلیاش به طبابت که باعث شد نخست در حوزۀ تعلیم و تربیت وارد کار شود، سپس به خدمت وزارت مالیه درآید که در این زمان تحت سرپرستی مستشاران بلژیکی قرار داشت.
در کنار سر و سامان دادن به یک زندگی شخصی، از سرگذراندن فراز و نشیبهای اداری تا اواسط دورۀ رضاشاه از دیگر مضامینی است که در این جلد مورد توجه بوده است.
جلد دو
در جلد دوم ادامۀ سرگذشت دکتر افضل از دورهای آغاز میشود که به نظر میرسد، بالاخره ثبات و قراری در کشور ایجاد شده است، یعنی از نیمۀ دوم دهۀ 1310 شمسی؛ ولی همانگونه که تحولات بعدی کشور نشان داد این ثبات و قرار اساس چندانی نداشت، تاب رویارویی با بحران حاصل از پیشامد جنگ دوم جهانی و توسعۀ دامنههای آن به ایران را نیاورد و در هم شکست. این که یک جای کار ایراد داشت، حتی در آن دورۀ به ظاهر با ثبات، نکتهای است که در حوزه محدود تجارب کاری و اداری دکتر افضل در وزارت مالیه نیز خود را نشان میدهد.
تحولات عمدهای چون بحران شهریور 1320، اشغال ایران توسط متفقین و بالاخره تحرکات منجر به ملی شدن نفت از دیگر مباحثی است که در این خاطرات بدانها پرداخته شده است.
خاطرات دکتر الکساندر آقایان
از چهرههایی که در ساختن ایران جدید نقش داشتهاند خاطرات و گزارشهایی چند برجای مانده است، ولی از ایرانیان ارمنیای که هر یک به نوبت خود و درحوزهای منشاء تأثیر بودهاند آثار اندکی به فارسی منتشر شده است. خاطرات دکتر الکساندر آقایان از این جهت ارزش بسیار دارد.
در کنار موضوع مشارکت فدائیان ارمنی در نهضت مشروطه که در بخش اول کتاب به آن پرداخته شده است، دکتر آقایان به عنوان یک دانش آموختۀ حقوق در ادوار بعد نیز حضور چشمگیری داشت که از لحاظ روشن شدن گوشههایی از تحولات سیاسی، قضایی و اقتصادی ایران در دورۀ پهلوی مهم است.